Bozcaada » Tarih ve Mitoloji::
Tarih ve Mitoloji
 Bozcaada’ya dair haklı meraklarını gidermek isteyen ziyaretçilerin öncelikle başvurmaları gereken bozcaadaportali bu alanda düzenlenmiş en derli toplu site olma özelliğine sahip olmasıyla  haklı bir gururu yaşamaktadır. Yüzey alanıyla Türkiye’nin ikinci büyük adası olan Bozcaada, sahip olduğu güzellikler ve cazibe ile birinciliği açık ara önde götürmektedir. Daha ziyaretçiler Ada’ya ilk adımlarını atar atmaz bu farklılığı yaşamakta ve bu büyünün tesiriyle gezilerine devam etmektedirler. Aslında nedir bu büyü diye sorulduğu vakit, sorunun kolaylığına rağmen verilecek cevap öylesine zordur ki, bu zorluğu Bozcaada’yı yaşayanlar belki daha iyi ifade edebilirler. Homeros’un “Tanrı insanlar daha uzun yaşasınlar diye Bozcaada’yı yarattı” sözünden de ifade bulduğu gibi karışık şehir yaşamından ve klasik tatil eğlencelerinden tat alamayan ya da sıkılmış olan tatilcilerin ilk durak yerlerinin başında gelen Bozcaada özellikle yaz aylarında nüfusunun beş altı katına çıkarak adeta tatilcilerin uğrak alanı haline gelmiştir.
Tatilcilerimizin ve meraklıların öncelikle sitenin tarihçesi hakkında kısa bir bilgiye ihtiyaç duyacakları düşüncesiyle bu konuda birkaç satır yazmak sanırım üstüme vazife oldu. Antik çağda Leukophrys, Yunan Mitolojisinde Tenedos adıyla anılan Bozcaada, stratejik konumundan dolayı çağlar boyunca birçok kez istilaya uğramış ve el değiştirmiş. Adadaki nekrapol sahasında yapılan kazılardan anlaşıldığı üzere adanın tarihi M.Ö. 3000 yıllarına dayanıyor. Adanın bilinen ilk sakinleri Pelazziler. Daha sonra sırasıyla Fenikeliler, Atinalılar, Yunanlılar, Persler, Büyük İskender, Bizanslar, Cenevizler, Venedikler ve Osmanlılar adaya hakim olmuş.
Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethetmesinden sonra Bozcaada, Türkler için önem kazanmış ve 1455’te Osmanlı topraklarına katılmış. Bu tarihten itibaren Osmanlılar ve Venedikliler arasında Bozcaada için mücadeleler olmuş ve adanın hakimiyeti zaman zaman Venediklilere geçmiş. Osmanlı yönetiminde geçen uzun bir dönemden sonra, Balkan Savaşları sırasında 1912’de Yunanistan tarafından işgal edilen ada, 1923 Lozan Anlaşmasıyla Gökçeada ile birlikte Türkiye Cumhuriyeti’ne bağlanmış.
Bütün bu bilgilerden sonra Ada’mıza dair ziyaretçilerimizin ilgisini çekecek tarihsel bilgilerden topalarladığım ilginç birkaç bilgiyi daha sıralamak istiyorum.
*Yunanlılar Troya Savaşı sırasında o zaman ki Bozcaada'daki bir liman olan Aulis'i üs olarak kullanmışlardır.
*Tenedos adı Herodot'un yazılarında sık sık geçmektedir. Antik çağ'da Midilli adasında oturan Aiolya halkının bir kısmının buraya yerleştiği tahmin edilmektedir.
*Türklerin adayla ilk bağlantısı, Aydınoğlu Umur Bey'in İzmir'i fethettikten sonra 1328'de 8 gemilik bir filosuyla Bizans yönetimindeki Bozcaada'ya gelerek yağmalaması olmuştur.
*1381 yılında Venedik ile Cenevizliler arasında yapılan antlaşmaya göre ada’nın boşaltılması kararı alınmıştır.
*İspanyol seyyah Clavijo, 1403'te Bozcaada'ya geldiğinde üzüm bağları, meyve ağaçları, tavşanlar ve büyük bir kalenin yıkıntılarıyla karşılaştı, ancak yerleşik kimse bulamadı.
*Fatih tarafından 1456 yılında fethedilen ada sadece ikmal üssü olarak kullanıldı.
*XVI. Yüzyılda Bozcaada ismi ilk kez Piri Reis’in haritalarında belirmeye başladı.
*1656 yılında Ada, Venedikliler tarafından ele geçirildiyse de aynı yıl Osmanlı Sadrazamı Köprülü Mehmet Paşa’nın kuvvetleri tarafından geri alındı.
*Bozcaada Çanakkale Savaşı'nda ada İngiliz ve Fransız kuvvetleri tarafından işgal edildi ve lojistik destek için kullanıldı. Bu dönemde müttefik kuvvetler Ayazma Tepesi'nde, Habbele Ovası'nda ve Habbele Tepesi'nde savaş uçakları için üç pist yaptı. Savaş sırasında müttefik askerleri, Bozcaada'da tedavi oldu ve dinlendi.
*Truva-Yunan Savaşlarındaki ünlü Truva atı Bozcaada’nın arkasındaki büyük koyda saklı tutulmuş ve bir süre sonra ünlü bozgun gerçekleştirilmiştir.
*Bozcaada’da çok eski zamanlarda önemli bir darphane bulunduğu tahmin edilmektedir. Bunun sebebi Bozcaada’ya ait özel paraların bulunmasıdır.
*Ada ürettiği Rüzgar Enerjisi sayesinde ihtiyacının 30 kat fazlasını üretebilmektedir.
*1890 yılında Japonya seyehati dönüşü batan ve 527 denizcinin öldüğü ünlü Ertuğrul Firkateyni’nin kaptanı Bozcaadalıydı.
Gökmen Gökalp ELÇİ
|
